cue exposure

Pakt u eens een flink stuk chocola (of iets anders dat u graag eet), houd dit onder uw neus, er bijna tegenaan, ruik er goed aan, inhaleer diep en houd dit 5 minuten vol. Het zal u verbazen hoe sterk en hoe lekker die chocolade ruikt.
Nu is het zo dat een deel van de mensen flinke trek krijgt als ze zo intensief ruikt aan iets lekkers. Het water loopt ze in de mond, vooral als ze al een beetje honger hebben. Deze groep reageert dus sterk op het ruiken en die reacties vatten we samen onder de term cue reactiviteit. Wie zo reageert op het ruiken van voedsel, eet daarna meestal ook meer. Daarnaast is er een andere groep mensen die al snel genoeg heeft van de geur van de chocolade. Als zij een tijdje intensief geroken heeft aan iets lekkers, krijgt ze juist minder trek en eet minder.
Het zijn vaak de mensen die van veel en lekker eten houden en die een neiging tot overeten hebben die sterk reageren op het ruiken van lekker voedsel. Dit kunnen mensen met eetstoornissen zijn, of mensen met overgewicht, maar ook mensen die hun voedselinname binnen de perken proberen te houden gedragen zich meestal zo.
In Maastricht onderzoeken we de rol van cue reactiviteit bij het ontstaan van overeten, eetstoornissen en gewichtsproblemen. Kort gezegd denken we dat sterke reactiviteit overeten, overgewicht en eetstoornissen in de hand werkt. We hebben empirische data die deze veronderstelling steunt, en nu onderzoeken we of dit ook geldt voor kinderen met overgewicht.


Het cue reactiviteitsmodel van overeten heeft dwingende gevolgen voor de behandeling ervan. Als mensen overeten omdat ze zo sterk reageren op het ruiken en proeven van voedsel, dan ligt het voor de hand om te denken dat het overeten minder wordt als de extreme reacties op het voedsel verminderen, dat wil zeggen als de cue reactiviteit afneemt. Hoe krijg je dat voor elkaar?
Waarom loopt het water je in de mond als je iets heel lekkers ruikt? Dat gebeurt omdat je lichaam zich voorbereidt op de inname van het voedsel. Extra speeksel is handig voor de vertering ervan. Maar het lichaam bereidt zich uitsluitend voor als het heeft geleerd dat het ruiken van voedsel ook het eten van voedsel betekent. Zodra het ruiken van voedsel niet automatisch meer betekent dat er ook gegeten wordt, zal het lichaam niet meer zo sterk reageren op het ruiken van iets lekkers. Die aangeleerde associatie tussen ruiken en eten kan afgeleerd worden door heel lang te ruiken zonder te eten. Dat noemen we cue exposure met responspreventie.
We hebben een behandelprotocol cue exposure met responspreventie ontwikkeld voor mensen met eetbuien. In de Riagg Maastricht toetsen we of en hoe effectief de behandeling is.